AKILLI ŞEHİRLERDE YENİ NESİL TRENDLER

👤CAN MURAT GÜL / ÜRÜN YÖNETİCİSİ - ELEKTRİK MÜHENDİSİ

🔍 Akıllı şehirler, akıllı binalar, akıllı televizyonlar, akıllı arabalar, akıllı sayaçlar, akıllı telefonlar. “Akıllı” sıfatı artık günlük hayatımızda çok sık rastladığımız bir sözcüktür. “Akıllı” olarak nitelendirilen ürünler ve sistemler, birbirinden farklı birçok özelliğe sahiptir. Çoğu elektroniktir fakat bir çekmece, bir dolap, bir bardak da “Akıllı” olarak adlandırılabilir. Tüm bu farklılıklarına rağmen ortak özellikleri, yaşamımıza bir takım kolaylıklar ve katkılar sağlamalarıdır. Çok iyi bir pazarlama sözcüğü olmasının yanı sıra, bir pazarlama hilesi olarak da kullanılmaktadır. Net bir tanımının olmaması, her türlü ürün ve sistem için rahatlıkla kullanılabilmesi, bir bilgi kirliliği oluşturmaktadır. Bu da tüketicilerin yanlış yönlenmesine neden olmaktadır. Diğer yandan akıllı şehirler, akıllı binalar dünyamızın en önemli sorunlarına çözümler oluşturmak için dizayn edilmiş konseptlerdir. Dünya da kentleşme nedeniyle şehirlere insan akını olmuş ve artık şehirler çok daha kalabalık ve karmaşık düzenler halini almıştır. Bu artış, yanında olumsuz yönde değişen çevre koşullarını ve artan enerji ihtiyacını da tetiklemiştir. Çevreye birçok koldan zarar vermekteyiz. Ayrıca artan enerji ihtiyacını karşılayabilmek için, dünyanın kaynaklarını da sömürmeye devam etmekteyiz. Dünya’nın sürdürülebilirliğini olumsuz yönde etkilemekteyiz. Örneğin her insanın 1 yıl boyunca 1 birim dünya yeme hakkı varken, bizler 1 yıl da 1.2 birim dünya yemekteyiz. Yediğimiz pay gelecek nesillerin payı olduğundan, gelecek nesillere, çok daha düşük bir pay kalacak ve en sonunda Dünya’nın ve insanoğlunun geleceğini tehlikeye atmış olacağız.

Günümüzün en büyük sorunlarına, akıllı şehirler ve binalar konseptleri ile çözüm oluşturmaya çalışmaktayız. Yeşil binalar da yine aynı amaçla oluşturulmuş bir tanımdır.

Enerji ihtiyacını, konfor seviyesinde minimize etmek, enerji tüketimini ve üretimini daha verimli hale getirmek, bilinci arttırmak ve tüm bunları yaparken bir yandan da çevremize ve doğaya dost teknolojiler kullanmak amaçlanır. Örneğin, doğaya olumsuz etkisi olan enerji üretim sistemleri yerine doğaya olumsuz etkisi en az olan, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmek, yanmalı motorlardan elektrik motorlarına dönerek karbon emisyonunu azaltmak, verimi arttırmak, mevcut enerjiyi ihtiyaç dönemlerine ve zamanlarına göre yönlendirmek, binalardaki enerji harcamalarını analiz ederek tasarruf etmek, alınan önlemlerin başında gelir. Bu amaçlara; ölçme, izleme, algılama sistemlerinden alınan bilgilerin doğrultusunda, en doğru ve en verimli olacak zamanlarda enerji ihtiyaçlarının giderilmesi ile ulaşılabilir. Bu da akıllı bir şebeke, akıllı binalar ve akıllı sistemlerle mümkün olur. Şehirdeki tüm sistemler bir ağ üzerinden birbiriyle etkileşimli çalışmalıdır. Örneğin, çamaşır makinesi aldığı bilgi sayesinde, enerji talebi düşük olduğunda, rüzgar enerjisini kullanabildiği zaman çalışmaya başlayabilir. Ya da bir açık ofiste, güneş ışığını bir grup özel ayna ve mercek vasıtası ile yansıtan armatürler kullanılabilir ve elektrik enerjisi ile çalışan armatürler, içerideki ve dışarıdaki aydınlık şiddetini ölçen sensörler tarafından, sadece kullanıcı ihtiyacını karşılayacak kadar yanabilir. Bir başka örnek ise elektrikli araçlar olabilir. Elektrikli araçlar tıpkı çamaşır makinesi gibi, talebin düşük olduğu zamanlarda, önceliği rüzgar türbinlerinden gelen enerjiye vererek şarj olurken, gün içerisinde kullanılmayan ama şarj olmuş araçlar, talebin yoğunlaştığı zamanlarda enerji kaynağı olarak ofis ya da evlerde kullanılabilir.🔍
Dünya üzerindeki enerji, endüstride, ulaşımda ve binalarda tüketilmektedir. Binalar tüm dünyadaki enerjinin yüzde 40’ı gibi büyük bir kısmını tüketirler. Akıllı binalar, tüketilen enerjinin düşürülmesini, ancak aynı zamanda ihtiyaçları da konfor seviyesinde karşılanabilmesini sağlar. Son zamanlarda sıklıkla duyduğumuz yeşil binalar da akıllı binalar ile ortak bir amaca sahiptir. Ancak yeşil binalar için çevreye verilen doğrudan ve dolaylı zararların minimum seviyeye çekilmesi de aynı öneme sahip bir başka amaçtır. Akıllı binalar daha az enerji tüketen binalar oldukları gibi, kullanıcıların yaşamlarını kolaylaştıran, konforu arttıran teknolojilere de sahiptir. Bu teknolojilerin yarattığı fonksiyonları basit anlamda incelersek, akıllı binaları da detaylarıyla anlatmış oluruz.

Merkezi Isıtma ve Soğutma Sistemi
Bağımsız ısıtma sistemlerinde, yanma ev içerisinde olduğundan güvenlik olarak açıklar oluşturur. Bunun yanı sıra devamlı yanmadığından, yeniden ısınabilmek için daha fazla enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle merkezi ısıtma sistemi, kullanıcıların tüketim miktarlarının ölçülebilmesi teknolojisi sayesinde adil ve en verimli şekilde enerjinin kullanılmasını sağlar. Benzer bir durum soğutma sistemleri için de geçerlidir. Bağımsız sistemlerde çok daha fazla ürün ve enerji kullanılırken görsel ve ses kirliliği de yaratırlar.

Isıtma Ve Soğutma Sistemlerinin Oda Bazında Kontrolü
Gün içerinde konutların her bir odasının ısıtma ve soğutma ihtiyacı değişiklik gösterir. Yatak odaları, ekonomi modunda çok daha düşük enerji harcarken, yatma zamanı konfor seviyesine geçer. Benzer şekilde tüm odalar sadece ihtiyaç duyulduğunda konfor seviyesine alınır ve kalan zamanda ekonomi modunda çalışarak enerji tasarrufu yaparlar.

Geniş Cam Yüzeyler
Gün ışığından maksimum düzeyde faydalanılmasını sağlar. Bu şekilde daha uzun bir süre aydınlatma amacıyla enerji harcanmaz, doğal aydınlatma kullanılabilir.

LED Aydınlatma Armatürleri
LED (Light Emitting Diode) teknolojisi, Rus lar tarafından 1920 lerde yaratıldığından bu güne büyük bir gelişme sağlamıştır. Aydınlatmada en verimli teknoloji olan LED sayesinde enerji tasarrufu sağlamak mümkündür.

Aydınlatma Kontrol Sistemleri
Aydınlatma kontrol sistemleri konforu arttırdığı gibi, zamana bağlı, merkezi ve uzaktan kontrol imkanları nedeniyle, ihtiyacınız kadar enerji harcamanızı sağlar.
Akıllı TV’niz ya da akıllı telefonunuz üzerinden kontrollerinizi yapabilirsiniz. Ayrıca akım kesme metodu ile dimleme yapılabildiğinden, hem enerji tasarrufu, hem de mimari aydınlatmada kullanılabilir.

Gölgelendirme Sistemi
Gölgelendirme sistemleri, hem güneş ışığından, aydınlatma amacıyla olabildiğince yararlanmayı sağlar, hem direk güneş ışığının olumsuz etkilerinden korur. Ayrıca güneş ışığının ısıtıcı etkisini de kontrol edebilir. Gölgelendirme sistemleri, iç ve dış sensörlerden alınan bilgilere, binanın ve ilgili alanın bulunduğu cepheye, alanın kullanım amacına göre ayarlanır.

Enerji İzleme, Faturalama Sistemleri
Binada harcanan elektrik enerjisi, ısıtma ve soğutma sistemlerinde harcanan enerji miktarını ölçülebilir. Tasarruf yapılmak istenen bir binada ölçme işlemi yapılmak zorundadır. Tasarrufun takibi açısından oldukça önemli olduğu kadar, merkezi sistemleri kullanabilmek için ölçülen değerlerin adil bir şekilde kullanıcılara fatura edilmesi açısından da önemlidir. Günümüzde her bir odanın aydınlatma, ısıtma, soğutma ya da prizler üzerinden ne kadar enerji harcamış olduğu ölçülebilmektedir.

Interkom Sistemi
Interkom sistemleri eskisi gibi bağımsız çalışan bir yapı olmaktan çıkmaktadır. Ağ altyapısına dahil olarak, tek ara yüzden, diğer bina fonksiyonları ile birlikte kontrol edilebildiği gibi, telefon hattına evde olamasanız da, ziyaretçilerinizin bilgisini, fotoğraşarı ile birlikte, size anlık iletebilir, sizin bırakacağınız bir mesajı ziyaretçiye bildirebilir. Hatta uzaktan kapınızı açmanızı bile sağlayabilir.

IPTV Sistemleri
IPTV sistemi şu an için ülkemizde altyapısı tamamlanmamış bir teknolojidir. Tamamlandığında çok daha yüksek kalitede, kaydetme, durdurma ya da yeniden başlatma imkanlarına sahip, kumanda yerine akıllı telefonların kullanılabildiği, interaktif bir yayın sunacaktır. Ayrıca kişiye özgü reklamlar, tercihlerin ölçümlendirilebilmesi gibi fonksiyonlar da geleceği önemli ölçüde etkileyecek özelliklerdendir. Ayrıca gelecekte buzdolabı ile iletişime geçerek, sağlıklı beslenmeniz için gerekli ürünlerin dolaptaki stok durumuna göre, size reklam yönlendirebilecektir.

Daha Yeşil Ortak Alanlar
Yapay yeşil alanlar yaratmak günümüzde oldukça yaygın. Otomatik sulama sistemleri, güneşin durumuna, havanın ve toprağın nemine göre, bitkinin ihtiyacı olan suyu sağlayabilmektedir. Böylece günlük bakım gerektirmeden sistem yapay yeşil alanlar yetiştirebilmektedir. Yeşil alanların çokluğu, yapay da olsa, hem oksijen yaratmakta, hem de insanların psikolojisini olumlu yönde etkilemektedir.

Solar Enerji Panelleri
Binalar kendi enerjilerini üreterek, şebekeye verebilecekler. Böylece güneş enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynakları ile elde edilen temiz enerji, iletim hatlarındaki kayıplar olmadan, lokal olarak kullanılabilecek, gerektiğinde ise şebekeye enerji satacaktır.

Elektrikli Araç Şarj, Deşarj İstasyonları
Araçlar binaların otoparklarında bekledikleri süre içerisinde, enerji talebinin az olduğu saatlerde şarj olacak ve talebin yoğun olduğu durumlarda, aracın kullanım durumuna göre araç pilinden binanın enerji ihtiyaçlarını karşılayabilecektir.

Kamera Ve Görüntüleme Sistemleri
Internet protokolünü kullanan kameralar artık analog kameraların yerini tümüyle almıştır. IP Kameralar daha düşük enerji harcıyor ve izin verilen her noktadan rahatlıkla izlenebiliyor. Evinize konumlandırdığınız bir IP Kamerayı, cep telefonunuzdan görüntüleyebilirsiniz. Benzer şekilde diğer sistemlerle entegre çalışarak, fırınınızın sinyali ile, ya da bebeğiniz ağladığında kamera görüntüsünü telefonunuza bir uyarı eşliğinde iletebilir.